การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศักยภาพและโอกาสในการเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ทางบกในเขตภาคกลางตอนบนของจังหวัดสระบุรี ด้วยการประยุกต์ใช้กระบวนการวิเคราะห์เชิงปริมาณโดยจัดลำดับความสำคัญของปัจจัย รวมถึงวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาสและอุปสรรค นำวิเคราะห์Diamond model เป็นแบบจำลองที่ใช้ในการ ประเมินศักยภาพในการแข่งขัน วิเคราะห์ความสามารถในการแข่งขันหรือสภาพแวดล้อม ของอุตสาหกรรม โดยเป็นการพิจารณาและประเมิน สภาวการณ์ปัจจุบันของปัจจัยแวดล้อมที่สำคัญในแต่ละด้าน เพื่อมองหาโอกาส และรับรู้ถึงอุปสรรค นำข้อมูลที่ได้มาจัดทำ Gap analysis วิเคราะห์ช่องว่าง ซึ่งก็เป็นการตรวจประเมินเบื้องต้นเพื่อหาความแตกต่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบันของจังหวัดสระบุรี กับมาตรฐานที่ต้องการจะเป็นในอนาคต จัดว่าเป็นกระบวนการที่ควรดำเนินการเพื่อให้บรรลุเป้าหมายขั้นตอนการดำเนินการศึกษาวิจัยประกอบด้วย การเก็บรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่างๆ ความคิดเห็นจากผู้ประกอบการขนส่งที่มีประสบการณ์นานกว่า 10 ปี ในเรื่องของปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจเลือกใช้บริการ ปัจจัยที่จะมีผลต่อศักยภาพในการเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ทางบก ความคิดเห็นเกี่ยวกับการผลักดันให้จังหวัดสระบุรีเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ทางบก ปัจจัยใดอีกบ้างที่ช่วยส่งเสริมให้เกิดการเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ทางบก และประโยชน์ที่จังหวัดสระบุรีจะได้รับจากการเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ทางบก จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ SWOT Analysis สร้าง Diamond Model และจัดทำ Gap Analysis เพื่อเติมเต็มช่องว่างจากการวิเคราะห์เพื่อให้จังหวัดสระบุรีสามารถเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ทางบกในเขตภาคกลางตอนบนได้ ผลการศึกษาพบว่า จังหวัดสระบุรีมีศักยภาพและโอกาสในการเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ทางบกในเขตภาคกลางตอนบน ด้วยสระบุรีมีจุดเด่นด้านภูมิรัฐศาสตร์ที่อยู่ใจกลางประเทศ มีการคมนาคมที่เชื่อมโยงไปได้หลายภูมิภาค ทั้งทางรถและทางรถไฟรางคู่ เนื่องจากสระบุรีมีเส้นทางทางหลวง ทางหลวงชนบทหลายหลายเส้น และในอนาคตจะมีเส้นทางหลวงพิเศษเพิ่มเติม รวมถึงเส้นทางรถไฟรางคู่ 4 เส้นทางที่เชื่อมโยงทั้ง 4 ภูมิภาคเข้าด้วยกัน สอดคล้องกับความคิดเห็นของผู้ประกอบการที่มีการดำเนินกิจการขนส่งมายาวนานที่เห็นด้วยกับการที่จังหวัดสระบุรีจะเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ทางบก ซึ่งเมื่อนำความคิดเห็นและข้อมูลทุติยภูมิมาทำการวิเคราะห์กรอบแนวคิดระบบเพชรสมบูรณ์ (Diamond Model ของ Michael E. Porter) จะได้ข้อมูลว่าสระบุรีไม่มีปัญหาด้านแรงงานในอนาคต มีการคมนาคมสะดวกไปได้หลายภูมิภาค ทั้งยังมีโครงสร้างพื้นฐานเดิมและที่เป็นแผนแม่บททางคมนาคมที่จะอำนวยให้เกิดความสะดวกในการคมนาคมอีกในอนาคต มีผู้ประกอบการขนส่งที่มีความชำนาญเส้นทางเดินรถไปยังภาคเหนือ ภาคตะวันออก ภาคตะวันออกฉียงเหนือ และกรุงเทพมหานคร มีความน่าเชื่อถือ กล่าวได้ว่าสามารถนำมากำหนดอุปสงค์และมองหากลุ่มผู้ประกอบการที่พร้อมมาลงทุนในพื้นที่ต่อไปได้ ทั้งสระบุรีเป็นแหล่งผลิตวัตถุดิบต้นนำ้ทั้งวัสดุก่อสร้างและวัตถุดิบอาหาร จึงเป็นต้นทางที่จะสร้างให้เกิดความแข็งแรงในระบบ Supply Chain ของระบบโลจิสติกส์ ถือเป็นกลยุทธ์ที่สำคัญในการแข่งขัน ซึ่งแผนกลยุทธ์เพื่อปิดช่องว่างคือ ภาคราชการในพื้นที่ควรที่จะบรรจุเป้าหมายของการเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ทางบกไว้ในแผนพัฒนาจังหวัดสระบุรี จัดงบประมาณในการเลือกพื้นที่สำหรับเป็น สถานีตู้สินค้าที่มีพิธีการศุลกากรทั้งสินค้าขาเข้าและสินค้าขาออก I.C.D. (Inland container depot) โดยใช้หลัก Location Theory เพื่อพิจารณาในการเลือกพื้นที่และการส่งเสริมพื้นที่ที่เหมาะสมไม่ว่าจะเป็นโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ทั้งยังเรื่องกฎหมายกฎระเบียบต่างๆ ที่จะช่วยส่งเสริมการเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ทางบกในเขตพื้นที่ภาคกลางตอนบนของจังหวัดสระบุรี

การศึกษาค้นคว้าอิสระ (ศ.ม. (เศรษฐศาสตร์ธุรกิจ)) -- มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 2565.