ธนาคารพาณิชย์เป็นสถาบันการเงินที่มีบทบาทสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจของประเทศ โดยการระดมเงินฝากและกระจายให้กับผู้ที่ต้องการเงินทุนในรูปของเงินให้สินเชื่อ และการที่ธนาคารพาณิชย์ของไทยส่วนใหญ่เป็นธนาคารเอกชน เป้าหมายที่แต่ละธนาคารต้องการแสวงหาคือความมัน่ คงและอัตราผลตอบแทนที่ดีจากการดำเนินงาน ซึ่งผลตอบแทนที่ธนาคารได้รับนั้นจะมากหรือน้อยย่อมขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อการดำเนินงานของธนาคารพาณิชย์ไทยวัตถุประสงค์ในการศึกษาครั้งนี้จึงเป็นการศึกษาถึงปัจจัยที่มีผลต่ออัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์รวมของธนาคารพาณิชย์ไทย ซึ่งเป็นอัตราส่วนหนึ่งที่ใช้ในการวัดความสามารถในการทำกำไรของธนาคาร โดยทำการศึกษาธนาคารพาณิชย์ทั้งระบบ และแบ่งธนาคารออกเป็น 3กลุ่มตามขนาดของสินทรัพย์ได้แก่ ธนาคารขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก เก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิเป็นรายไตรมาสจากงบดุลและงบกำไรขาดทุนของธนาคารพาณิชย์ตั้งแต่ปี พ.ศ.2544 – 2550 และทำการวิเคราะห์ทดสอบปัจจัยต่างๆ เหล่านั้นโดยใช้การวิเคราะห์สมการถดถอยเชิงซ้อน (Multiple Regression)จากการศึกษาพบว่า สัดส่วนรายได้จากการดำเนินงานต่อค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับอุปกรณ์(TEC) มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของอัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์รวม (ROA) ของธนาคารพาณิชย์ทั้งระบบและธนาคารขนาดใหญ่ ซึ่งมีความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกันกับ ROA และสัดส่วนเงินให้สินเชื่อต่อเงินฝาก (LD) มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของ ROA ของธนาคารพาณิชย์ทัง้ ระบบ สำหรับสัดส่วนรายได้จากค่าธรรมเนียมและบริการต่อรายได้ทัง้ หมด (FBI) และสัดส่วน รายได้จากการปริวรรตเงินตราต่อรายได้ทัง้ หมด (GFFE) มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของ ROA ในกลุ่มธนาคารขนาดใหญ่เท่านั้น ส่วนในกลุ่มธนาคารขนาดกลางและขนาดเล็กไม่มีปัจจัยใดเลยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของ ROA และในกรณีของปัจจัยที่ไม่มีอิทธิพลต่อ ROA ได้แก่ ส่วนแบ่งตลาดด้านเงินฝาก (DEP) อัตราส่วนค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญต่อเงินให้สินเชื่อ (PLL) และส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยรับและจ่าย (IS)